Dolar : Alış : 18.6069 / Satış : 18.6404
Euro : Alış : 19.4073 / Satış : 19.4423
HAVA DURUMU
hava durumu

bursa

- Hoşgeldiniz - Sitemizde 19 Kategoride 3088 İçerik Bulunuyor.

SON DAKİKA

Ormanları koruyacak yeni bir kanun gerekli!

20 Mart 2022 - 268 kez okunmuş
Ana Sayfa » ÇEVRE»Ormanları koruyacak yeni bir kanun gerekli!
Ormanları koruyacak yeni bir kanun gerekli!

Ormanların önemine yönelik farkındalık yaratmak amacıyla her yıl tüm dünyada 21 Mart’ta kutlanan ‘Dünya Orman Günü’ öncesinde Türkiye’nin dört bir yanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütü ve çevre platformundan yapılan ortak çağrıda, ormanların koşulsuz şekilde korunması talep edildi.

2021 yazında yaşanan orman yangınlarından beri ormanların korunmasına dair kayda değer bir adım atılmaması, doğa koruma kuruluşlarını endişelendiriyor. Orman alanlarının orman dışına çıkarılmasına izin veren maddelerin değiştirilmesi talebiyle 50 kurum tarafından Change.org Türkiye’de başlatılan ve 45 binden fazla imzaya ulaşan kampanyanın imzacıları Dünya Orman Günü’nde de taleplerini yineliyor: “Ormanlardan Elini Çek!”

ORMANLAR SİSTEMATİK OLARAK RANTA FEDA EDİLİYOR

Karaların üçte birini kaplayan ve karadaki türlerin yarısından fazlasını barından ormanlar, dünyanın en değerli ekosistemlerinden biri. Fakat gezegenimizin akciğeri olan ve iklim krizi ile mücadelede karbon yutağı olarak büyük bir öneme sahip olan ormanlarımız sistematik olarak ranta, iklim krizine, yapılaşmaya ve madenlere feda ediliyor. Çok zengin bir biyoçeşitliliğe ev sahipliği yapan ormanlar kereste ve odun kaynağı olarak görülüyor.

Türkiye’de Kuzey Ormanları rantlar ve projeler uğruna talan ediliyor, Akdeniz Ormanları ise yangın ve iklim krizi tehdidiyle karşı karşıya. Hem kültürel hem de tarımsal öneme sahip arıcılık da küresel ısınma ve madencilik yüzünden tehlike altında.

Bilim insanları iklim krizi ile mücadele ve ekosistemlerin kendilerini yenileyebilmeleri için en geç 2030’a kadar orman alanlarımızın en az yüzde 30’unun koşulsuz koruma altına alınması gerektiğini söyledikleri halde Türkiye 26. Taraflar Konferansı’nda ormanların korunmasına yönelik verilen taahhütleri yerine getirmiyor.

Orman alaca ağaç kakanı. Fotoğraf: (Emir Özay)

BÜYÜK YANGINLARA RAĞMEN İKLİM POLİTİKASINDA ORMANLAR YOK

Öte yandan iklim krizinin etkileri Türkiye’de artık derinden hissedilir hale gelmiş durumda.  Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin son raporuna göre Türkiye aşırı hava olaylarına karşı Avrupa’nın en kırılgan ülkesi. 

Özellikle 2021’in yaz aylarında Türkiye’nin güneyinde 28 Temmuz-12 Ağustos arasında 124 bin hektarlık (yaklaşık 174 bin futbol sahası büyüklüğünde) orman alanının yangınlar sebebiyle kaybedilmesinin ardından bilim insanları iklim ve biyoçeşitlilik kriziyle mücadelede ormanların önemini vurguluyor ve buna yönelik acil adımlar atılması gerektiğini dile getiriyorlar.

Buna karşın Türkiye’nin iklim politikaları ormanları kapsamıyor, orman yangınları için herhangi bir acil eylem planı sunulmuş değil.

‘ORMANLARDAN AŞIRI ODUN ÜRETİMİNE SON VERİLMELİ’

Kampanyayı başlatan kurumlardan birkaçı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü’ne bilgi edinme başvurusunda bulunarak ormanlar yangınlarına karşı eylem planı hazırlanıp hazırlanmadığı hakkında sorular sordu. 

Mevcut Orman Kanunu’nun ormanları korumadığını, her yıl yok edilen orman alanlarının yanan alanlardan daha fazla olduğunu belirten imzacı kurumlar, 21 Mart Dünya Orman Günü’nde de Orman Kanunu’nun ilgili maddelerinin ormanları koşulsuz koruma altına alacak şekilde düzenlenmesini, korunan orman alanı miktarının yüzde 30’a çıkarılmasını ve ormanlardan yapılan aşırı odun üretimine son verilmesini talep ediyorlar.

‘ORMANLARI MADENLERE FEDA EDEN POLİTİKALAR DEĞİŞMELİ’

Konuyla ilgili görüşünü dile getiren Doğa Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dicle Tuba Kılıç, “Ormanlar kereste üretim alanı değildir. İklimden biyolojik çeşitliliğe, ormancılık kültüründen toprak üretimine pek çok alanda öneme sahip bir ekosistemdir. Ormanları ekosistem bütünlüğü korunacak şekilde muhafaza etmek ilk önceliğimiz olmalı. Yanan bir ormanı sürüp tek tip ağaçlarla bir tarlaya dönüştürmek, ormanları madenlere feda etmek gibi yanlış kararlara neden olan politikalar bir an önce değişmeli” dedi.

‘ULUSLARARASI TAAHHÜTLERE UYGUN POLİTİKALAR GELİŞTİRİLMELİ’

Greenpeace Biyoçeşitlilik Projeler Lideri Nihan Temiz Ataş da Sene başında orman alanları dışına çıkartılan orman alanları düzenlemesi kararı ormanın ne büyük bir ekosistem olduğunu göz ardı edip ormanın sadece ağaç varsa orman olduğunu ileri sürüyor. Türkiye’nin imzacı olduğu uluslararası taahhüde uygun politikalar geliştirmesi gerekliliği ortada iken hali hazırda alınmış kararları da sorgulaması zaruri” görüşünü dile getirdi.

Manavgat Orman yangını, Foto: (Ömer Karaca, DHA)

‘ANADOLU’NUN ORMANLARI SİSTEMATİK BİR YIKIMLA KARŞI KARŞIYA’

Anadolu’nun ormanlarının sistematik bir yıkımla karşı karşıya olduğunu savunan Ekoloji Birliği Eş Sözcüsü Süheyla Doğan,“Kuzey Ormanları başta olmak üzere orman alanları rant, yapılaşma, madencilik tehdidiyle karşı karşıya; Akdeniz Ormanları ise ayrıca iklim krizi kaynaklı felaketler nedeniyle yok oluyor. Sayıştay kurumu yaptığı denetimlerde, orman bütünlüğünün bozulduğuna dikkat çekiyor.

Dünya Orman Günü’nde ormanların kereste ve odun kaynağı olmadığını, korunması gereken değerli ekosistemler olduğunu yeniden hatırlatmak istiyoruz.  50 kuruluş, Orman Kanunu’nun 16, 17. ve 18. maddelerinin yeniden düzenlenmesini istiyor. Çünkü ormanlar orman olarak kalmalı! Orman Kanunu ormanları korumalı” diye konuştu.

Isparta’da ardıç ormanın ortasında açılan mermer ocağında yaşanan ardıç ağacı katliamından bir kare. (Yusuf Yavuz)

‘ORMANLAR BEDAVA ARAZİ VE UCUZ ODUN KAYNAĞI GÖRÜLÜYOR’

İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğanay Tolunay’ın konuyla ilgili değerlendirmesi ise şöyle: “Net sıfır karbon emisyon hedefinin yakalanması için ormanlara muhtaç olduğumuzun farkında dahi değiliz. 2018 yılı ve sonrasında ormanlardan yapılan aşırı odun üretimi nedeniyle ormanlarımızın atmosferden aldığı yıllık CO2 miktarı 100 milyon tondan 84 milyon tona geriledi. 2021 yılındaki yangınlar da dikkate alındığında bu miktar daha da azalacak. 

Ormanlar aynı zamanda erozyon ve selleri önleme, su ve oksijen üretimi, iklim düzenleme gibi ekosistem hizmetleri üretmekte. Ancak yarısı son 10 yılda olmak üzere toplamda 750 bin hektarı aşan ormanlardan verilen izinler bu ekosistem hizmetlerine zarar vermekte, giderek şiddetlenen aşırı hava olaylarının etkisinin artmasına neden olmakta.

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında hem azaltım hem de uyum açısından ormanlar insanlığın elindeki son kaleyken bedava arazi ve ucuz odun hammaddesi kaynağı olarak görülmeye devam ediliyor. Orman alanlarımızı çok fazla arttırma olanağımız yok. Bu nedenle var olan doğal ormanları korumalı, ormancılık dışı uygulamalara izin vermemeli ve ormanları sürdürülebilir olarak yönetmeliyiz.”

YANGINLARIN ARDINDAN TÜRKİYE ORMANLARINDA NELER YAŞANDI

28 Temmuz – 12 Ağustos 2021 tarihleri arasında yaşanan yangınlarda Muğla ve Antalya’da 124 bin hektar orman kül oldu. 6 Ekim 2021’de ise Türkiye Paris Anlaşması’nı TBMM’de onayladı. Türkiye, 2 Kasım 2021’de Taraflar Konferansı’nda (COP26) 100’den fazla lider ile birlikte ‘Ormanlar ve Arazi Kullanımına İlişkin Liderler Bildirgesi’ni imzalayarak 2030’a kadar orman kaybını ve arazi bozulmasını durdurmayı ve bu durumu tersine çevirmeyi taahhüt etti.

Ancak bu bildirgenin imzalanmasının hemen ardından 30 Kasım 2021’de ormanlardan verilebilecek izinleri düzenleyen ‘Orman Kanununun 17’nci Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik’, yeni izin türleri eklenerek güncellendi.

1 MİLYON METREKARELİK AKLAN ORMAN STATÜSÜ DIŞINA ÇIKARILDI

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un 29 Aralık 2021’de Uludağ Milli Parkının statüsünün değiştirilerek Alan Başkanlığı kurulacağını açıklamasının hemen ardından 5 ve 7 Ocak 2022 tarihlerinde Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla Kastamonu, Manisa, Ankara ve Mersin’de yaklaşık bir milyon metrekarelik alan orman statüsü dışına çıkarıldı.

BOLU’DA TURİZM BÖLGESİNE 10 BİN HEKTARLIK ORMAN ALANI

Bolu Köroğlu Dağı Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi (KTKGB) Destinasyon Geliştirme Planı, 1/25000 Ölçekli Arazi Kullanımına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Raporu, 1/25000 Ölçekli Nazım İmar Planı Hizmet Alımı İşi Bolu Özel İdaresi tarafından 28 Ocak 2022’de ihaleye çıkarıldı. 38 bin 348 ha kadar olan alanın 10 bin hektarı orman alanlarından oluşuyor.

İKLİM ŞURASINDA ORMANLARIN ADI YOK

Türkiye’nin iklim politikaları belirlenmek üzere 21-25 Şubat 2022 tarihleri arasında Konya’da İklim Şurası düzenlendi. Şura kararlarından ormanların korunmasına yönelik bir maddenin çıkmaması dikkat çekti.

ZEYTİNLİKLER MADENE, KORUNAN ALANLAR ALTYAPI YATIRIMLARINA

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 1 Mart 2022 tarihinde Maden Yönetmeliği’nde yaptığı değişiklikle zeytinlik alanlar madencilik faaliyetine açılırken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da 5 Mart 2022’de yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği ile sit alanlarında ‘kamu menfaati’ gerekçe gösterilerek atık su, içme suyu, doğal gaz ve elektrik hatları yapımına izin verdi.

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE YANGIN ÖNLEMLERİ SORUSU

“Bir haftada 1 milyon metrekare orman yok edildi” sloganıyla yeni bir düzenleme yapılması için kampanya başlatan kuruluşlardan bazıları Orman Genel Müdürlüğü’ne başvuruda bulunarak konuyla ilgili çalışmaları sordu.

Orman yangınlarına karşı yeterli bütçe ve insan kaynağının ayrılıp ayrılmadığını soran kuruluşlar, orman yangınlarına erken müdahalede gözetleme kuleleri, yangın söndürme ekipmanı, tahliye planı gibi detayların yanında arıcılık gibi faaliyetlerin zarar görmesi nedeniyle tazmin mekanizmalarıyla ilgili tedbirler hakkında bilgi talep ediyor. İmzacı kuruluşlar, Akdeniz ormanlarının yangınlardan korunması için eylem planı hazırlanıp hazırlanmadığı sorusuna da yanıt istiyor.

KAYNAK : https://gazeteciyazaryusufyavuzblog.wordpress.com/2022/03/19/ormanlari-koruyacak-yeni-bir-kanun-gerekli/

HABER : BÜLENT ÖZGEN

Facebook Hesabınızla Yorum Yapabilirsiniz

YORUMLAR

İlgili Terimler :
TemaFabrika