İklim değişikliği hepimizin yaşam alanlarını tehdit ediyor. Son dönemde yaşadığımız afetler ve fırtınalar nelerle karşılaşabileceğimizi gözler önüne seriyor. Bilim insanlarının da ortaya koyduğu gibi, küresel sıcaklık artışını 1,5°C’de durdurmamız gerekiyor.

 

İklim değişikliği konusunda hemfikiriz ve endişyeliyiz. Ancak; bu krizin boyutunu, bizleri ve geleceğimizi nasıl etkileyebileceğini önemsemiyor ve günlük hayatımızdaki koşuşturmalar ve boğuştuğumuz ekonomik ve sosyal sorunlar yüzünden çocuklarımızın yaşam alanlarını yok eden iklim değişikliğini yeteri kadar dert etmiyoruz.Bu konuda hepimize rol düşüyor. Artık iklim değişikliğini daha fazla dert etmemizin zamanı geldi.

Son dönemde yayınlanan önemli bilimsel çalışmalar

Farklı sıcaklıklarda ortaya çıkan etkiler:

Schleussner et al. (2016). Differential climate impacts for policy-relevant limits to global warming: the case of 1.5 °C and 2 °C. Earth System Dynamics 6: 327-351. (incelemesi)

ÖZET: “1,5°C ve 2°C ısınma seviyelerindeki iklim değişikliğinin şiddetli hava olayları, su arzı, tarım mahsulü, deniz seviyesinde yükselme ve mercan kayalıklarının yok olma riski gibi başlıca etkilerine dair değerlendirme. Elde ettiğimiz sonuçlar, 1,5◦C ve 2◦C ısınmanın etkileri arasında ciddi farklılıklara işaret etmektedir. Bu farklılıklar, iklim sistemine tehlikeli bir antropojenik müdahalenin değerlendirilmesi açısından çok anlamlı.

Su ve gıda:

Betts et al. (2018) Changes in climate extremes, fresh water availability and vulnerability to food insecurity projected at 1.5°C and 2°C global warming with a higher-resolution global climate model. Philosophical Transactions of the Royal Society. 376: 2119 (incelemesi)

ÖZET:  Sanayi öncesi döneme göre 1,5°C ve 2°C küresel ısınma sonucunda ağır hava şartlarında, hidrolojik etkilerde ve gıda güvensizliği hassasiyetinde oluşan değişimlerin değerlendirmesi. Çalışma unsurları arasında, bazı alanlardaki sistematik önyargıları düzeltme ihtiyacından kaynaklanan kısmi tutarsızlığa rağmen tahmini ağır hava şartları işaretleri ve biyofiziksel etkiler, 2°C’lik küresel ısınmadaki değişimin 1,5°C’dekine oranla daha fazla olacağı beklentilerini desteklemektedir.”

Su:

Döll et al (2018) Risks for the global freshwater system at 1.5 °C and 2 °C global warming. Environmental Research Letters. 13, 4

ÖZET: “Sanayi öncesi dönemden yaklaşık 1,5°C ve 2°C daha sıcak olan dünyalarda tatlı su ile ilgili tehlike ve risklerin değerlendirmesi. İnsan, tatlı su biyotası ve bitki örtüsünü tehdit eden tatlı su kaynaklı tehlikelerin karakteristik özelliklerini taşıyan yedi adet hidrolojik tehlike göstergesini analiz ettik. Biri dışında tüm göstergeler ışığında, kayda değer ölçüde daha ıslak veya daha kuru koşullar altındaki bölgelerin 1,5°C dünyasında daha küçük olduklarını tespit ettik.”

Ekonomi:

Pretis et al (2017) Uncertain Impacts on Economic Growth When Stabilizing Global Temperatures at 1.5°C or 2°C Warming. Philosophical Transactions of the Royal Society A. doi:10.1098/rsta.2016.0460 (incelemesi)

ÖZET: “Küresel ortalama yüzey sıcaklığının sanayi öncesi seviyelerden 1,5°C veya 2°C daha sıcak olduğu durumlarda iklim değişikliğinin, ekonomik sonuçlar üzerindeki göreceli etkilerinin değerlendirmesi. 1,5°C’lik ısınmanın ekonomik büyüme üzerinde öngörülen etkileri, mevcut iklim koşullarına kıyasla ayırt edilemeyecek kadar önemsiz iken 2°C’lik ısınmada, pek çok ülkenin istatistiksel olarak daha düşük bir ekonomik büyüme gerçekleştireceği öne sürülmektedir.”

Mercan kayalıkları:

Frieler et al. (2013) Limiting global warming to 2 °C is unlikely to save most coral reefs. Nature Climate Change 3: 165-170

ÖZET: “Mercan ağarması üzerine küresel ortalama sıcaklık değişimi çerçevesinde ve geniş kapsamlı bir dizi emisyon senaryosu ve modeli temelinde kapsamlı ve küresel bir araştırma. Yeryüzündeki mercan kayalıklarının %10’undan fazlasını korumak için ısınmanın sanayi öncesi seviyelere göre 1,5 °C’nin altında gerçekleşmesi gerektiğini gösterdik.”

 

Deniz seviyesi yükselmesinin kıyı kentlerindeki etkileri:

Rasmussen (2017) Coastal flood implications of 1.5 °C, 2.0 °C, and 2.5 °C temperature stabilization targets in the 21st and 22nd century. Environmental
Research Letters submitted, 1–39

ÖZET: “Sıcaklık sabitleme hedeflerinin kıyı bölgesindeki sel riski bakımından yaratacağı olası sonuçların değerlendirmesi. Küresel ortalama yüzey sıcaklığının (GMST) sanayi dönemi öncesindeki seviyelerden 1,5°, 2°C, 2,5°C daha sıcak olarak sabit tutulduğu senaryolar arasında küresel bir gelgit ölçeği istasyonu ağında kıyı sellerinin dönüş periyotları arasındaki farkları değerlendirdik. 2150 yılında GMST’nin 1,5°C’ye sabitlenmesi, 2°C senaryosuna kıyasla halihazırda ilgili bölgelerde yaşayan aşağı yukarı 5 milyon daha az kişinin evini sel basmaktadır; bunlardan 40.000’i Gelişmekte Olan Küçük Ada Devleti’nde yaşamaktadır.”

Deniz seviyesi yükselmesinin küçük ada ülkelerine etkisi:

Storlazzi et al (2018) Most atolls will be uninhabitable by the mid-21st century because of sea-level rise exacerbating wave-driven flooding. Science Advances 4, 4: 9741 (incelemesi)

ÖZET: “Deniz seviyesi yükselmesinin ve dalga kaynaklı sel baskınının çeşitli iklim değişikliği senaryolarında mercan adası altyapısı ve tatlı su bulunurluğu üzerindeki etkisine dair tahminlerde bulunuyoruz. Mevcut seragazı emisyon oranları dikkate alındığında, deniz seviyesindeki yükselme ile mercan kayalıklarındaki dalga dinamikleri arasındaki lineer olmayan etkileşimlerin, 21. yüzyıl ortalarında mercan adalarının çoğunu her yıl dalgalarla birlikte su basmasına neden olacağını gösterdik.”

Aşırı sıcaklıklar (1):

Coumou and Robinson (2013) Historic and future increase in the global land area affected by monthly heat extremes. Environmental Research Letters 8:3

ÖZET: “CMIP5 (Coupled Model Intercomparison Project) iklim modellerinde aşırı sıcaklıkların görülme olasılıklarının değerlendirmesi. Yakın gelecek (örn. 2040 yılına kadar) üzerine çalışılan modellerde bu aşırı sıcaklıkların görülme sıklığının, emisyon senaryosundan bağımsız olarak sağlam ve çeşitli katlarla yükselmesi öngörülmektedir. Bununla birlikte iklim değişiklinin hafifletilmesiyle 21. yüzyılın ikinci yarısına girerken aşırı sıcaklıklar büyük ölçüde önlenebilir.”

Aşırı sıcaklıklar (2):

Matthews et al (2017) Communicating the deadly consequences of global warming for human heat stress. Proceedings of the National Academy of Sciences USA.  Apr 11; 114,15: 3861-3866.

ÖZET: “Belli küresel ısınma seviyelerinde ölümcül sıcakların artan görülme sıklığının bir değerlendirmesi. Elde ettiğimiz sonuçlar, küresel ortalama hava sıcaklığının sıcaklık stresiyle doğrusal olmayan bağlantısını teyit eder nitelikte. Buna göre, bugüne kadar gerçekleşen ısınmanın gelecekte de devam etmesi, geçmişte görülen toplumsal etkilerin daha da fazla artmasını tetikleyebilir. Sadece 1,5 °C’lik küresel ısınma, 2050 yılında sıcaklık stresinin yaşanacağı mega şehirleri iki katına çıkarırken 350 milyondan fazla insan ölümcül sıcağa maruz bırakabilir.”

Kuzey Afrika’da Aşırı Sıcaklıklar: 

Weber at el (2018) Analyzing Regional Climate Change in Africa in a 1.5, 2, and 3°C Global Warming World. Earth’s Future (incelemesi)

ÖZET:

“1,5°C, 2°C° ve 3°C’lik farklı küresel ısınma eşiklerinde Afrika kıtasında farklı sektörlerde görülen potansiyel etkilerin analizi. Sonuçlara bakıldığında, küresel sıcaklık 2°C’nin altında tutulsa bile Afrika kıtasında özellikle 15° güney ve 15° kuzey meridyenleri arasındaki alanlarda sıcak gecelerin sayısında artış, sıcak hava dalgalarının ise daha uzun ve sık görülmesi bekleniyor.”

Buzul kaybı ve su bulunurluğu:

Cogley (2017) Climate science: The future of Asia’s glaciers. Nature 549: 166–167

ÖZET:1,5 °C’lik artışın Asya’nın yüksek dağlarındaki buzullar için ne anlama gelebileceğine dair değerlendirme. 1,5 °C’lik küresel sıcaklık artışının, Asya’nın yüksek dağlarına 2,1 ± 0,1°C olarak yansıyacağını ve bugün bu dağlarda yer alan buzul kütlesinin 64 ± %7 oranındaki bir kısmının yüzyıl sonuna kalacağını gösterdik.”

Avrupa’da su arzı ve sel:

Thober et al (2018) Multi-model ensemble projections of European river floods and high flows at 1.5, 2, and 3 degrees global warming. Environmental Research Letters: 13, 1

ÖZET: “1,5°C, 2°C ve 3°C’lik küresel ısınmalarda, iklim değişikliğinin Avrupa’daki sellere etkileri. Çok modelli bu yapıda, yüksekteki akışlarda büyük ölçüde azalan yağış miktarından dolayı ciddi düşüşler görülecek. Akdeniz bölgesi, değişimin merkezi olarak gösteriliyor.”

2°C’nin altında devrilme noktalarına ulaşma olasılığı:

Drijfhout et al (2015) Catalogue of abrupt shifts in Intergovernmental Panel on Climate Change climate models. Proceedings of the National Academy of Sciences.  112: 43

ÖZET: “Küresel sıcaklıklardaki belli bir artışın ardından okyanus, deniz, kar örtüsü, permafrost ve kara biyosferinde bölgesel olarak meydana gelen 37 zorunlu ani değişimin analizi. 37 olayın 18’i, bazı durumlarda güvenli eşik limit olarak sunulan 2°C’nin altındaki küresel ısınma seviyelerinde gerçekleşmektedir.”

Küresel biyoçeşitliliğe olası etkileri:

Warren et al (2018) The implications of the United Nations Paris Agreement on climate change for globally significant biodiversity areas. Climatic Change. 47, 3-4: 395-409 (incelemesi)

ÖZET: “Farklı iklim senaryolarında dünyanın önemli biyoçeşitliliği koruma alanlarında bulunan türlerin iklim değişikliği dolayısıyla karşı karşıya kaldıkları risklerin değerlendirmesi ve bu türlerin iklim mültecileri olarak değerlerinin ölçülmesi. Ülkelerin emisyon azaltma taahhütlerinin toplu faydalarını ve küresel ısınmayı sanayi dönemi öncesindeki seviyelerin 4,5 °C üzerini gösteren hafifletilmemiş senaryolara kıyasla 2°C üzerinde tutma çabalarını ölçümledik. Isınmanın 2°C sınırında tutulması halinde, her bir koruma alanındaki iklim mültecilerinin bulundukları ortalama alanın iki katına çıkarak %67’ye çıkacağı sonucuna vardık.”

Eriyen Arktik Okyanusu buzulları:

Jahn (2018) Reduced probability of ice-free summers for 1.5 °C compared to 2 °C warming. Nature Climate Change. 8: 409-413

ÖZET: “İklimin Arktik denizi buzulları üzerindeki etkisinin farklı senaryolarla değerlendirilmesi. Isınmanın 2,0 °C yerine 1,5 °C ile sınırlı tutulması, 2100 yılına gelene kadar buzulsuz yaz mevsimi geçirme olasılığını %100’den %30’a düşürmektedir.”

Arktik Okyanusundaki buzul erimesinin olası sonuçları:

González‐Eguino (2017) Mitigation implications of an ice‐free summer in the Arctic Ocean. Earth’s Future, January 2017

ÖZET: “Farklı senaryolarda potansiyel hızlı deniz buzulu kayıplarının olası sonuçlarının değerlendirmesi. Elde ettiğimiz sonuçlar, Arktik denizindeki buzul erimesi için küresel ölçekte daha katı azaltma çalışmalarının gerekliliğine işaret etmektedir. Bu ilave ısınma kaynağını dengelemek üzere küresel CO2 emisyonlarının 5-15 sene önce sıfır seviyesine indirilmesi ve karbon bütçesinin, %20 ila %51 oranında küçültülmesi gerektiğini tespit ettik.”

Tarım:

Zhao et al (2017) Temperature increase reduces global yields of major crops in four independent estimates. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America , National Academy of Sciences. 114, 35: 9326-9331

ÖZET: “Küresel sıcaklık artışının buğday, pirinç, mısır ve soya fasulyesi mahsul verimine etkisi üzerine değerlendirme. Farklı metodların birbirleriyle tutarlı olan sonuçlarına göre, sıcaklığın mahsul verimine küresel ölçekte olumsuz etkileri olduğu ortaya koyulmuştur. Bu sonuçlar, çoğunlukla ülke ve alan ölçeklerinde de benzer etkilerle pekiştirilmektedir.”

Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da aşırı sıcaklıklar:

Lelieveld (2016) Strongly increasing heat extremes in the Middle East and North Africa (MENA) in the 21st century. Climatic Change. 137, 1–2: 245–260 (incelemesi)

ÖZET: “Ortadoğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde iklim değişikliğini inceleyen bir çalışma. Sonuçlar, en şiddetli ısınmanın MENA bölgesinde yazın, başka yerlerde ise genellikle kışın görüldüğüne işaret etmektedir.”

Asya ve Afrika’da birden çok sektördeki etkilere karşı hassasiyet:

Byers et al (2018) Global exposure and vulnerability to multi-sector development and climate change hotspots. Environmental Research Letters. 13, 5. (incelemesi)

ÖZET: “Çeşitli iklim değişikliği riskleri ile sosyoekonomik kalkınma arasındaki bağlantıların analizi. Küresel iklim, entegre değerlendirme ve etki modellerinde su, enerji ve arazi sektörlerini kapsayan çeşitli küresel ortalama sıcaklık değişimi ve sosyoekonomik kalkınma seviyelerinde 14 etki göstergesi hesapladık. Küresel ölçekte birden çok sektörde maruz kalınan risklerin 1,5°C’den 2°C’ye geçişte yaklaşık iki katına çıktığını gösterdik.”

1,5°C’ye ulaşma senaryoları: Karbondioksiti yok etmeye ihtiyacımız var mı?

Yüzyılın sonunda sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlı tutmak için kullanılan farklı senaryoların özeti:

Rogelj et al. (2018) Scenarios towards limiting global mean temperature increase below 1.5 °C. Nature Climate Change. 8: 325-332 (incelemesi)

ÖZET:Farklı sosyoekonomik, teknolojik ve kaynak varsayımlarıyla 1,5°C hedefine ulaşılabilecek geçiş rotalarının analizi. Hepsi olmasa da bazı rotaların 1,5 °C’ye götürdüğü sonucuna vardık.

 Bu yüzden desteğine ihtiyacımız var.
KAYNAK : https://www.birbucukderece.com/
BÜLENT ÖZGEN-HABER MERKEZİ